O Andrei Sacharov και η σύζυγός του Jelena Bonner © Yury Rost.
O Andrei Sacharov και η σύζυγός του Jelena Bonner © Yury Rost  

Κάθε χρόνο το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο απονέμει το βραβείο Ζαχάρωφ σε ανθρώπους και οργανισμούς που υπερασπίζονται τα ανθρώπινα δικαιώματα και τις θεμελιώδεις ελευθερίες.

Οι υποψήφιοι για το Βραβείο Ζαχάρωφ για την Ελευθερία της Σκέψης για το 2019, είναι:

Υποψηφιότητα Προτάθηκε από:
Alexei Navalny ΕΛΚ
Marielle Franco Σοσιαλιστές, Ευρωπαϊκή Αριστερά, Πράσινοι. Η υποψηφιότητα στηρAlso nominated by Greens/EFA. Την υποψηφιότητα στηρίζουν επίσης η Τέρι Ράιντκε, Τάνια Φαγιόν and 43 ακόμα ευρωβουλευτές.
Claudelice Silva dos Santos Σοσιαλιστές, Ευρωπαϊκή Αριστερά
Chief Raoni Σοσιαλιστές, Ευρωπαϊκή Αριστερά
Ilham Tohti Renew Europe. Την υποψηφιότητα στηρίζουν επίσης ο Μπένιον Φιλ, , Ιλχάν Κιουτσούκ, Ράινχαρντ Μπουτικόφερ και ακόμα 58 εευρωβουλευτές.
Jean Wyllys de Matos Santos Πράσινοι. Την υποψηφιότητα στηρίζουν επίσης η Τέρι Ράιντκε, η Τάνια Φαγιόν and 43 ακόμα ευρωβουλευτές
The Restorers Ευρωπαίοι Μεταρρυθμιστές

Ο Alexei Navalny, Ρώσος δικηγόρος και πολιτικός ακτιβιστής. Συνελήφθη, για πρώτη φορά το 2011 για το ρόλο του σε συγκέντρωση έξω από την Κρατική Δούμα. ήρθε δεύτερος στις δημοτικές εκλογές της Μόσχας το 2013. Το 2017, δημοσίευσε έκθεση στην οποία επιτίθεται στην πολιτική διαφθορά και επικρίνει τον Πούτιν και τους πολιτικούς συμμάχους του. Η έκθεσή του αποτέλεσε αφορμή για πολλές συγκεντρώσεις κατά της διαφθοράς, σε πολλές ρωσικές πόλεις. Οι αρχές τον εμπόδισαν να θέσει υποψηφιότητα για τις προεδρικές εκλογές του 2018. Ο Navalny, φυλακίστηκε τρεις φορές το 2018 και το 2019, για παραβίαση των αυστηρών νόμων της Ρωσίας στο ζήτημα των διαδηλώσεων.

Η Marielle Franco, Βραζιλιάνα ακτιβίστρια και υπερασπιστής των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, η οποία δολοφονήθηκε τον Μάρτιο του 2018. Μεγάλωσε σε φαβέλα στο Ρίο ντε Τζανέιρο, όπου και διέμενε, ήταν φεμινίστρια και ήταν γνωστή για την υπεράσπιση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων των νεαρών μαύρων ανθρώπων, των γυναικών, των κατοίκων των φαβέλων και της ΛΟΑΤ κοινότητας, της οποίας ήταν μέλος. Συχνά κατήγγειλε εξωδικαστικές εκτελέσεις και άλλες παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων που διαπράττονταν από αστυνομικούς και τις κρατικές δυνάμεις ασφαλείας. Η υπόθεσή της παραμένει ανοιχτή.

Η Claudelice Silva dos Santos, Βραζιλιάνα περιβαλλοντολόγος και υπερασπιστής των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, η οποία ξεκίνησε την ακτιβιστική της δράση μετά τη δολοφονία του αδερφού της και της γυναίκας εξαιτίας των δράσεων που είχαν αναλάβει για την καταπολέμηση της αποψίλωσης των δασών, στο τροπικό δάσος του Αμαζονίου. Είναι γνωστή για τη στάση της απέναντι στους παράνομους ξυλοκόπους, κτηνοτρόφους και παραγωγούς άνθρακα που δραστηριοποιούνται στην περιοχή Praia-Alta Piranheira, έναν απομακρυσμένο οικισμό του Αμαζονίου.

Ο ινδιάνος αρχηγός Ραόνι, μια εμβληματική φιγούρα του αγώνα κατά της αποψίλωσης στον Αμαζόνιο. Είναι ένας από τους μεγάλους ηγέτες του λαού Kayapo, εγκαταστάθηκε στην καρδιά του Αμαζονίου, και έχει αφιερώσει τη ζωή του στον αγώνα για τα δικαιώματα των ιθαγενών και την προστασία του Αμαζονίου.

Ο Ilham Tohti, Ουιγούρος οικονομολόγος που αγωνίζεται για τα δικαιώματα της κοινότητας των Ουιγούρων της Κίνας. Προωθεί τον διάλογο και υποστηρίζει την εφαρμογή των νόμων της περιφερειακής αυτονομίας στην Κίνα. Το 2014, καταδικάστηκε σε ισόβια κάθειρξη με την κατηγορία ότι είχε επιδείξει αποσχιστικές τάσεις. Παρ ‘όλα αυτά, παραμένει μια φωνή μετριοπάθειας και συμφιλίωσης. Από το 2017, περισσότεροι από ένα εκατομμύριο Ουιγούροι έχουν συλληφθεί.

Ο Jean Wyllys de Matos Santos, Βραζιλιάνος υπερασπιστής των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, δημοσιογράφος, λέκτορας και πολιτικός. Το 2010 εξελέγη βουλευτής και αποτέλεσε τον πρώτο ομοφυλόφιλο ακτιβιστή που κέρδισε έδρα στο Κογκρέσο. Κατά τη διάρκεια των δύο θητειών του κατέθεσε νόμους για την ισότητα στον πολιτικό γάμο, τη νομιμοποίηση των αμβλώσεων, για τη νομική αναγνώριση του φύλου αλλά και την καταπολέμηση των προκαταλήψεων στα σχολεία. Το 2019, παρά την επανεκλογή του στο Κογκρέσο, δεν ανέλαβε καθήκοντα και εγκατέλειψε τη Βραζιλία εξαιτίας των απειλών που δεχόταν για τη ζωή του. Ζει στην Ευρώπη και ταξιδεύει στον κόσμο καταγγέλλοντας τις παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στη χώρα του αλλά και τις πολιτικές της ακροδεξιάς κυβέρνησης του προέδρου Μπολσονάρο.

The Restorers (οι αναστηλωτές), μια ομάδα πέντε μαθητών από την Κένυα (Stacy Owino, Cynthia Otieno, Purity Achieng, Mascrine Atieno, Ivy Akinyi), η οποία έχει δημιουργήσει την εφαρμογή i-Cut, που βοηθά τα κορίτσια να αντιμετωπίσουν τον ακρωτηριασμό των γυναικείων γεννητικών οργάνων. Η εφαρμογή διευκολύνει τις γυναίκες να ζητήσουν βοήθεια, να βρουν ένα κέντρο διάσωσης ή να καταγγείλουν την πρακτική αυτή στις αρχές.

Επόμενα βήματα

Οι επιτροπές Εξωτερικών και Ανάπτυξης, ψηφίζουν για να αποφασίσουν τους τρεις τελικούς υποψήφιους. Έπειτα η Διάσκεψη των Προέδρων, που αποτελείται από το πρόεδρο του ΕΚ και τους επικεφαλής των πολιτικών ομάδων του ΕΚ, αποφασίζουν τον τελικό νικητή.

Βραβείο Ζαχάρωφ

Το βραβείο Ζαχάρωφ για την ελευθερία της σκέψης απονέμεται κάθε χρόνο από το ΕΚ. Ιδρύθηκε το 1988 για να τιμήσει άτομα ή οργανώσεις για την υπεράσπιση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και των θεμελιωδών ελευθεριών. Πέρυσι, το βραβείο κέρδισε η Νάντια Μουράντ και η Λαμίγια Χατζι Μπασάρ.

Πρόγραμμα

30 Σεπτεμβρίου: επίσημη παρουσίαση των υποψηφίων από τις επιτροπές Εξωτερικών και Ανάπτυξης

24 Οκτωβρίου 2017: Η Διάσκεψη των Προέδρων ανακοινώνει το νικητή

18 Δεκεμβρίου 2017: Τελετή απονομής του Βραβείου στο Στρασβούργο, κατά την ολομέλεια του ΕΚ

Οι υποψηφιότητες για το βραβείο Ζαχάρωφ προτείνονται από πολιτικές ομάδες ή ομάδες τουλάχιστον 40 ευρωβουλευτών. Οι επιτροπές Εξωτερικών Υποθέσεων και Ανάπτυξης στη συνέχεια ψηφίζουν για τους τρείς επιλαχόντες και, σε μεταγενέστερο στάδιο, η Διάσκεψη των Προέδρων επιλέγει το πρόσωπο που θα τιμηθεί.